İyi bir makine, kötü bir kurulumu kurtarmaz. Sahada gördüğümüz güç düşüklüğü, aşırı ısınma ve erken arıza şikâyetlerinin önemli bir kısmı cihazdan değil, jeneratör odasından ya da elektrik altyapısından çıkıyor.
Kurulum, makineyi sahaya indirip kablosunu bağlamaktan ibaret değil. Tesisin elektriksel yapısının çıkarılmasından çevre koşullarına kadar uzanan bir mühendislik işi. Aşağıda sürecin adımlarını ve en sık yapılan hataları anlattık.
Yük analizi ve doğru güç tespiti
İşin başı, enerji ihtiyacının doğru çıkarılması. Tesisin toplam kurulu gücüne bakıp cihaz seçmek yanıltıcıdır; asenkron ve senkron yüklerin dağılımı ayrı ayrı incelenir.
Motor, pompa ve kompresör gibi ekipmanlar ilk kalkışta nominal akımlarının üç ila beş katını çeker. Demaraj denen bu ani talep hesaba katılmazsa sistem aşırı yüklenir ve makine korumaya geçip kapanır. Sürekli yükler ile ağır demarajlı yükler bir arada hesaplanır. Uygun kVA bulunduktan sonra, tesisin büyüme planına göre bir miktar rezerv bırakılır.
Jeneratör odası
Kapalı alan kurulumunda oda tasarımı iki şeye dayanır: makinenin yeterli havayı alması ve egzoz gazının sorunsuz tahliye edilmesi.
Taban ve titreşim
Cihazın oturacağı taban düz ve tonlarca ağırlığı taşıyacak mukavemette olmalı. Sarsıntının bina strüktürüne geçmemesi için titreşim takozları uygulanır.
Havalandırma
Yanma havası ve radyatörden atılan sıcak hava için hesaplanmış kesitlerde menfez gerekir. Temiz hava girişi makinenin arkasından alınır, sıcak hava çıkışı radyatörün karşısından yapılır. Makinenin kendi attığı sıcak havayı geri emmemesi için radyatör ile atış panjuru arasına davlumbaz kanalı çekilir. Yetersiz havalandırma, kurulum hatalarının en yaygını ve en pahalısı.
Egzoz hattı
Yanmış gaz susturucu üzerinden dışarı verilir. Borulama yapılırken egzoz geri basıncı hesaplanır ve motor üreticisinin verdiği sınırın altında tutulur. Dar çaplı ya da çok keskin dirsekli bir hat gazın geri tepmesine ve makinenin güçten düşmesine yol açar.
Yakıt hattı ve yangın güvenliği
Ana tank ile günlük depo arasındaki boru bağlantıları sızdırmazlık testinden geçirilir. Yakıt hatları sıcak egzoz borularından ve panolardan uzağa konumlandırılır. Odaya standartlara uygun yangın güvenliği önlemleri entegre edilir.
Dış mekan kurulumu
Açık alanda iklim koşulları belirleyici. Yağmur, kar ve doğrudan güneş için koruyucu kabin gerekir; kabinin sac kalınlığı, boya kalitesi ve iç izolasyonu makinenin dışarıda ne kadar dayanacağını belirler. Deniz kenarında ya da yüksek nemli bölgelerde tuzlu havanın korozif etkisi hesaba katılır, buna göre malzeme seçilir.
Cihazı doğrudan toprağa koymak alt şasinin çürümesiyle sonuçlanır. Su birikintisi oluşmayacak yükseklikte, teraziye alınmış bir beton kaide dökülür.
Elektrik altyapısı ve ATS
Şebeke kesildiğinde sistemin kendiliğinden devreye girmesi için otomatik transfer sistemi (ATS) panosu kullanılır. Pano, kontaktörler üzerinden şebeke fazlarını sürekli izler. Makine ile transfer panosu arasındaki ana güç kabloları yeraltı kanallarından ya da kablo tavalarından döşenir.
Çift yönlü beslemesi olan veya birden fazla setin paralel bağlandığı tesislerde şebekeyle senkron çalışma altyapısı kurulur. Bu, yükün kesintisiz aktarılmasını, makineler arası yük paylaşımını ve enerji geldiğinde şebekeye yumuşak geçişi sağlar.
Topraklama ve nötr bağlantısı güvenliğin temeli. Jeneratörün metal gövdesi ve alternatörün nötr ucu, standartlara uygun iletken ve topraklama çubuklarıyla toprağa bağlanır. Zayıf bir topraklama tesisatı, kısa devrede koruma rölelerinin görevini yapmasını engeller.
Sık yapılan hatalar
- Dar pencere ya da yanlış konumlandırılmış menfez yüzünden odanın ısınması.
- Uzun, dar çaplı ve çok kavisli egzoz hattı nedeniyle motorun boğulması.
- Akım değerine uymayan ince kesitli kablo çekilmesi ve buna bağlı yangın riski.
- Topraklamanın ihmal edilmesi ve elektronik kontrol kartlarının zarar görmesi.
- Cihazın etrafında yer bırakılmaması; bakım ve parça değişiminin imkânsız hale gelmesi.
Devreye alma ve teslim
Montaj ve kablolama bittikten sonra devreye alma başlar. Motor sıvıları, yakıt hattı ve akü şarj durumu kontrol edilir. Makine önce yüksüz çalıştırılır; mekanik sesler, yağ basıncı ve alternatör voltajı izlenir. Sorun yoksa tesis şalterleri ya da yük bankası üzerinden yük testi yapılır, çekilen amper değerleri ve motor sıcaklık eğrisi kaydedilir. Şebeke gidip gelme senaryoları denenir, ATS ayarları cihazın hafızasına işlenir.
Son adımda teknik personele periyodik bakım ve acil durdurma eğitimi verilir. Garanti belgeleri, test raporları ve kullanım kılavuzunu içeren teslim dokümanları imzalanır.
Proje desteği
EMSA, cihaz seçiminden proje tasarımına, saha kurulumundan devreye almaya kadar süreci kendi ekibiyle yürütüyor. Projeniz için teknik destek almak üzere +90 216 420 00 03 numarasından bize ulaşabilirsiniz.